Her finn du ei oversikt over kva rettar og pliktar du har som medlem av ungdomsrådet. Snakk med koordinatoren dersom du er i tvil om noko!

Møtebetaling

Rådsmedlemmer har krav på betaling (godtgjering) for arbeidet sitt, bestemmer kommuneloven § 8-4. Det er kommunestyret eller fylkestinget som fastsetter kor mykje godtgjering du har krav på.

Utgifter til reise

Medlemmer i rådet har krav på å få betalt for reiser i samband med arbeidet i ungdomsråd (skyss-, kost- og overnattingsgodtgjering etter kommuneloven § 8-3 første ledd). Kommunestyret eller fylkestinget bestemmer godtgjeringa.

Dersom du har utgifter som følgje av vervet, har du krav på erstatning opp til eit visst beløp per dag, ifølgje kommuneloven § 8-3 andre ledd. Kommunestyret eller fylkestinget bestemmer beløpet.

Dersom du tapar inntekter på grunn av vervet, har du krav på erstatning opp til eit visst beløp per dag (kommuneloven § 8-3 tredje ledd). Dette blir fastsette av kommunestyret eller fylkestinget.

Dekning av utgifter og økonomisk tap

Dersom rådsmedlemmene har utgifter eller tapar inntekter på grunn av vervet, har dei krava på erstatning opp til eit visst beløp per dag. Kommunestyret eller fylkestinget fastsetter dekninga av slike utgifter (kommuneloven § 8-3).

Rett til fri fra skolen

Elever i vidaregåande skole kan krevje at inntil ti skoledagar dokumenterte fråvær per skoleår ikkje skal førast på vitnemålet, er det bestemt i forskriften til opplæringsloven. Verv, hjelpearbeid eller arrangement på nasjonalt eller internasjonalt nivå kan telje som dokumenterte fråvær. Gyldig dokumentasjon er ei erklæring eller stadfesting frå ein organisasjon, for eksempel politiske organisasjonar, hjelpeorganisasjonar eller idrettsorganisasjonar.

Elever i ungdomsskolen har møteplikt til alle timar. Dette tyder at foreldre må søke om permisjon dersom eleven skal vere borte frå skolen av andre grunnar enn sjukdom. Reglene om fråvær i grunnskolen står i forskrift til opplæringsloven, men kommunen og skolen kan ha reglar for korleis permisjonssøknader skal behandlast.

I følge forskrifta kan eleven (foreldre) krevje at årsaka til fråværet blir ført på eit vedlegg til vitnemålet. Dette gjeld berre når eleven har lagt fram dokumentasjon på årsaka til fråværet. 

Rett til fri fra jobb

Rådsmedlemmer som er i jobb har rett til fri frå arbeidet når det er nødvendig på grunn av møte i rådet (kommuneloven § 8-2).

Møteplikt, fråvær og møterett

Medlemmer av rådet har plikt til å delta i møta til rådet dersom dei ikkje har gyldig forfall (kommuneloven § 8-1 første ledd).

Dersom du for eksempel er sjuk, vil det vere ein gyldig forfallsgrunn. Eit anna eksempel kan vere at du er bortreist.

Dersom du ikkje kan komme på eit møte, må du gi beskjed om dette til enten koordinatoren for rådet eller til administrasjonen i kommunen så raskt som mogeleg.

Medlemmer i rådet som er tilstades i møtt har plikt til å stemme når ei sak blir teken opp til avstemming, står det i kommuneloven § 8-1 andre ledd. Det er tilgjenge til å stemme blankt ved val.

Møte i kommunestyret eller fylkestinget

Kommunestyret og fylkestinget kan gi medlemmer av ungdomsråd lov til å delta (møte- og talerett) i andre folkevalde organ, for eksempel i kommunestyret eller fylkestinget (forskrift om medvirkningsordninger § 2).

Dersom det er ei konkret sak som rådet gjerne vil ta opp i eit møte med kommunestyret, kan dei be om å få taletid, men det er opp til kommunestyret å avgjere om dei skal få denne moglegheita.

Fritak av personlige grunner

Ein medlem av rådet kan søke om å bli friteke frå å delta i behandlinga av ei sak dersom personlege grunnar tilseier det. Den som ønsker fritak må sjølv be om det. 

Det blir kravt vektige personlege grunnar for fritak i den enkelte saka. Eksempel på grunn for fritak kan vere at ein medlem er i ein situasjon som ligg nært opp til at personen er inhabil. Rådet avgjer om personen får fritak. 

Hva hvis et rådsmedlem vil slutte?

Dersom det er vanskeleg for ein rådsmedlem å delta i rådet, er det mogeleg å søke om fritak, enten mellombels eller for resten av valperioden.

Medlemmer av rådet kan for eksempel søke om fritak på grunn av sjukdom eller dersom personen har flytt og fått lang reiseveg til rådsmøta. For å få fritak frå vervet som rådsmedlem, er det kravet om at personen ikkje kan vareta vervet sitt utan at det fører til vesentleg ulempe for han eller henne (kommuneloven § 7-9).

Medlemmen sender søknaden om fritak til kommunestyret. I vurderinga av søknaden, skal kommunestyret legge vekt på om grunnlaget for søknaden var kjent på det tidspunktet medlemmen sa ja til å bli valt. Personar som er under 18 år, har krav på å få fritak dersom han eller ho søker om det.

Opplæring

Som ny medlem av ungdomsrådet bør du få tilstrekkeleg opplæring, sjølv om kommuneloven og forskrifta om medverknadsordningsordningar ikkje har avgjerder som gir rådet rett til ei bestemt opplæring.

Kommunane kan ha ulike opplegg for opplæring til nye folkevalde. Koordinator for ungdomsrådet vil kunne gi rådsmedlemmene noko opplæring.

Ta kontakt med kommunen for å få informasjon om kva opplæring din kommune har planlagt. KS tilbyr opplæring for folkevalde i kommunane i tida etter kommune- og fylkestingsvalet.